„Heklowana skarbnica tradycji” w Centrum Koronki Koniakowskiej

W marcu 2026 roku w Centrum Koronki Koniakowskiej rozpoczynają się warsztaty w ramach wyjątkowego projektu pn. „Heklowana skarbnica tradycji”, który będzie realizowany do grudnia 2027 roku. Jego głównym celem jest ochrona, rozwój oraz międzypokoleniowe przekazywanie tradycyjnego warsztatu heklowania koronki koniakowskiej – jednego z najcenniejszych elementów lokalnego dziedzictwa kulturowego.

Projekt realizuje Fundacja Koronki Koniakowskie dzięki dotacji w wysokości 57 000 zł przyznanej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kultura ludowa i tradycyjna 2026”, zadanie „Mistrz Tradycji”.

Warsztaty pod okiem Mistrzyni Tradycji

Najważniejszym elementem projektu będą dwuletnie warsztaty prowadzone przez wybitną koronczarkę – Helena Wróbel. Artystka wywodzi się z rodziny od pokoleń związanej z koronką koniakowską, a swoje umiejętności i talent odziedziczyła zarówno po mieczu, jak i po kądzieli. Jej twórczość od lat spotyka się z uznaniem na wystawach i konkursach sztuki ludowej, zachwycając precyzją, delikatnością i bogactwem kompozycji.

Warsztaty odbywać się będą dwa razy w tygodniu:

  • w środy w godz. 16:00–18:00,
  • w soboty w godz. 13:30–16:30.

Łącznie w zajęciach weźmie udział 20 uczestników w różnym wieku – zarówno doświadczone koronczarki, jak i osoby rozpoczynające naukę od podstaw. Dzięki temu możliwe będzie jednoczesne doskonalenie umiejętności aktywnych twórczyń oraz przygotowanie nowego pokolenia kontynuatorek tradycji.

Zakres działań i znaczenie projektu

Program warsztatów skoncentruje się na praktycznej nauce komponowania tradycyjnej koronki koniakowskiej, ze szczególnym uwzględnieniem dużych, okrągłych serwet – form coraz rzadziej wykonywanych współcześnie. Uczestnicy poznają zanikające motywy, zasady kompozycji oraz różnorodne warianty obróbki kolejnych okrążeń, tzw. „raji”, rozwijając jednocześnie umiejętności manualne i wyobraźnię twórczą.

Warsztaty staną się przestrzenią spokojnej pracy, rozmów i wzajemnej inspiracji, a także miejscem spotkań kilku pokoleń przy jednym stole. Projekt przyczyni się do odbudowy międzypokoleniowego przekazu wiedzy, który w wielu rodzinach został przerwany, oraz wzmocni poczucie lokalnej tożsamości.

Skarbnica zapisana w serwecie

Nazwa projektu nawiązuje do symboliki dużej, okrągłej serwety koniakowskiej – prawdziwej „skarbnicy” motywów i wariantów kompozycyjnych. W jednej pracy spotykają się dziesiątki elementów: kwiatów, listków i ażurowych przejść. Każda kolejna „raja”, czyli okrążenie, wymaga od koronczarki świadomych decyzji dotyczących sposobu obróbki i połączeń. W ten sposób serweta staje się zapisem wiedzy przekazywanej oczko po oczku, rząd po rzędzie, od ponad 140 lat.

Tradycja, która żyje i rozwija się

Projekt „Heklowana skarbnica tradycji” to nie tylko cykl warsztatów, ale przede wszystkim inwestycja w zachowanie i rozwój unikatowej techniki koronki koniakowskiej. Dzięki pracy Mistrzyni Tradycji uczestnicy będą mogli poznać dawne motywy, twórczo je rozwijać oraz świadomie pielęgnować lokalne dziedzictwo.

Zwieńczeniem projektu będzie, w grudniu 2027 roku, wystawa prezentująca prace uczestników oraz kunszt prowadzącej, stanowiąca podsumowanie dwuletniej pracy i święto koronki koniakowskiej – żywej tradycji, która wciąż inspiruje i łączy kolejne pokolenia.

Na wszystkie zajęcia obowiązują zapisy. Tel. +48 535 328 291, mail: centrum.koronki@gmail.com

Harmonogram spotkań w 2026 roku:

Spotkania warsztatowe dla pierwszej grupy (środy):
Marzec: 4,11,18,25.
Kwiecień: 8,15,22,29.
Maj: 6,13,20,27.
Czerwiec: 3,10,17,24.
Lipiec: 8,15,22,29.
Sierpień: 5,12,19,26.
Wrzesień: 2,9,16,23,30.
Październik: 7,14,21,28.
Listopad: 4,18,25.
Grudzień: 2,9,15,30.

Spotkania warsztatowe dla drugiej grupy (soboty):
Marzec: 7,14,21,28.
Kwiecień: 11,18,25.
Maj: 2,9,16,23,30.
Czerwiec: 6,13,20,27.
Lipiec: 4,11,18,25.
Sierpień: 1,8,22,29.
Wrzesień: 5,12,19,26.
Październik: 3,10,17,24,31.
Listopad: 7,14,21,28.
Grudzień: 5,12,19.